To “paljenje knjiga” je historijski fenomen vezan za Njemačku u vrijeme Hitlera i još neke države. Sjećanje nas vuče i na paljenje tjednika Feral Tribune usred Splita prije tridesetak godina, u vrijeme Tuđmana.
A u kolijevci moderne demokratije, Sjedinjenim Američkim Državama knjige ako se i ne “lože”, onda se zabranjuju u hiljadama biblioteka širom ogromne države svake godine, čitamo na najčitanijem norveškom portalu VG.
“Prečišćavanje” neželjene literature
Skoro 12.000 slučajeva zabrane knjiga zabilježeno je u javnim školama u SAD-u u posljednju godinua.
Stephen King, Margaret Atwood i John Green su među autorima čije se knjige najčešće povlače iz učionica i školskih biblioteka u SAD-u. Posebno je to naznačeno u novom izvještaju američkog PEN centra. Zabilježili su 11.982 slučaja zabrane knjiga za 7.370 naslova navode u NBC Newsu. To je najveći broj otkad su počeli da broje, prije pet godina.
U maju 1933., u 34 njemačka grada paljene su knjige. Organizatori tih, za naciste svečanosti bile su njemačke studentske organizacije, zajedno sa Sturmabteilungom na čelu sa ministrom propagande Josephom Goebbelsom. Cilj paljevine stotina hiljada knjiga bio je “čišćenje” njemačke “degenerisane” kulture i neželjene književnosti.
U današnjoj Evropi knjige se ne pale. Međutim, “prečišćavanje” neželjene literature se dešava u javnim školama i školskim bibliotekama, a odluke se obično donose lokalno – često nakon pritiska grupa ili kao rezultat zakona usvojenih na državnom nivou.
Florida i Teksas
A koje su to vrste knjiga najčešće zabranjene? One rasne, te seksualnost i rodni identitet najčešće su teme koje se identificiraju kao razlozi zbog kojih se knjige osporavaju. U PEN centru su također otkrili da školski odbori sve više koriste vještačku inteligenciju kako bi odredili koje knjige treba ukloniti.
“Školske biblioteke čine znanje i ideje dostupnim, osiguravajući da knjige ostanu dostupne svima bez obzira na ličnu ili političku ideologiju, otvarajući kapije za priče koje čitaocima informišu, osporavaju i odražavaju stvarnost svijeta“, napisano je u izvještaju PEN centra koji se zove “Zabranjeno u SAD-u”.
Na Floridi i u Teksasu zabilježeno je najviše zabrana. Tamo gdje su usvojeni restriktivni zakoni i u kojima su se i političari i konzervativni aktivisti zalagali za uklanjanje knjiga, prenio je NBC News.
